ملا محمد مهدى بن على نقى شريف

46

زاد المسافرين ( فارسى )

مثقال ؛ گل ارمنى ، افيون ، صندل سرخ ، هليله زرد از هريك ، سه مثقال ؛ ريوند چينى ، فوفل ، مرّمكى ، كافور ، ورق گل سرخ از هريك ، دو مثقال ؛ زعفران ، يك مثقال ؛ اجزاء را نرم كوبيده با آب گشنيز قرص نمايند و بعد از [ روز ] پنجم به همين قرص ، صبر سقوطرى ، مرّمكى و زعفران اضافه نمايند و زردهء تخم مرغ شب‌ها بر پشت چشم ضماد نمايند ، چيزى به اندرون چشم داخل نكنند ، مكرّر سفيدهء تخم مرغ و بهدانه با بزرقطونا با يكديگر بزنند و صاف آن را در چشم بچكانند و بعد از [ روز ] چهارم ، بهدانه ، خبازى ، تشميزج - كه آن را در عرف چشم گويند - هر سه را نيم‌كوب كرده ، سرشته ، مجموع را بجوشانند و صاف نمايند و با سفيدهء تخم مرغ در شيشه كرده ، بر هم زنند و نيم گرم در چشم چكانند كه در تسكين وجع مجرب است . و اگر وجع شديد باشد ، شياف ابيض افيونى را با سفيدهء تخم مرغ با شير دختر اگر باشد سايند در چشم بچكانند . طريق ساختن شياف ابيض اين است : سفيداب قلع ، هشت مثقال ؛ صمغ عربى ، پنج مثقال ؛ افيون و كتيرا از هريك ، يك مثقال ؛ اجزاء را نرم كوبيده با سفيدهء تخم مرغ سرشته ، فتيله نمايند به هر اندازه كه خواسته باشند ، با مقراض بچينند و بعد از سكون وجع و كم شدن سرخى ، اين را استعمال نمايند : انزروت و چشم مقشّر ، نشاسته ، بزرقطونا اجزاء را مساوى و بعضى بدل بزر قطونا را در زمستان نبات سفيد مىكنند و اين را ذرور ابيض و چهار داروى سفيد مىنامند . طريق استعمال آن ، چنان است كه قدرى دارو را به دو انگشت گرفته و بر پلك‌ها بپاشند و چشم را بر هم گذارند و بعد از آنكه آب آمدن تمام شد ، چشم‌ها را بگشايد . و اگر سبب رمد صفرا باشد ، علامتش آن است كه ورم ، سرخى و آمدن چرك و ريختن آب كمتر است و درد و سوزش و التهاب بيشتر است و ساير